|
|
|
کانون بازنشستگان مجلس شورای اسلامی
صفحه اصلی » سایر » زندگی سالم
بازدید:532
0.0 (0)
فواید روزه داری برای بدن
[1391/05/14]

فواید روزه داری برای بدن  

مجموعه نکات ضروری در خصوص روزه داری

 

فواید روزه داری برای بدن

 

روزه دارى مى تواند به تغذیه مناسب کمک شایانى نماید، بدن انسان براى حفظ سلامتى خود همواره مقدارى از چربى موادغذایى را در نقاط مختلف ذخیره مى کند به مرور زمان چربى هاى ذخیره شده تغییر رنگ داده و فشرده مى شوند و احتمال اینکه مورد استفاده مجدد قرار بگیرند بسیار کمتر مى شود.
روزه دارى حتى در افراد لاغر و یا با وزن طبیعى به بدن فرصتى مى دهد تا این چربى ها را از ذخایر آن آزاد کرده و مصرف نماید و پس از پایان روزه دارى به جاى آن چربى هاى تازه و مناسب ترى را جایگزین نماید. 
غذا خوردن سبب مى شود خون فراوانى به دستگاه گوارش سرازیر شود که به دنبال آن بى حالى و کاهش توان فعالیتهاى دقیق فکرى اتفاق مى افتد. روزه با استراحت دادن به دستگاه گوارش و فرستادن خون کافى به سراسر بدن بالاخص به سیستم اعصاب مى تواند به سلامتى بدن کمک شایانى بنماید.

 از نظر روانى هم روزه دارى بسیار مفید است چرا که مبارزه با خود در زمینه جلوگیرى از خوردن سبب افزایش اعتماد به نفس مى شود که عامل اساسى در پیشگیرى از مشکلات روانى است.

چه غذاهایى براى سحرى و چه غذاهایى براى افطارى مناسب است و اساساً آیا بدن میان این دو وعده تفاوتى از لحاظ موادغذایى که مورد استفاده قرار مى گیرد قائل شد یا خیر؟ بسیارى از افراد معتقدند هنگام سحرى بایستى از موادغذایى که انرژى بالایى دارند استفاده کنند تا در طول روز احساس گرسنگى نکنند به خاطر همین مسأله خوردن غذاهاى چرب را ترجیح مى دهند ولى بایستى توجه داشت که به دنبال مصرف موادغذایى پرچرب، تشنگى شدیدى عارض شده که باعث ایجاد مشکلات عدیده اى در این افراد مى گردد. از طرف دیگر عده اى موادقندى را ترجیح مى دهند که ذکر این نکته ضرورى است که مصرف مواد قندى و شیرینى به مقدار زیاد و در یک وعده باعث افزایش ناگهانى هورمون انسولین در خون شده و با توجه به اینکه این هورمون باعث کاهش قند خون مى گردد ممکن است عوارضى چون سرگیجه، بى حالى، پرخاشگرى، عصبانیت و ضعف ناگهانى به وجود آید. پس بهتر است در وعده غذایى سحرى از موادغذایى استفاده شود که بتواند هم انرژى روزانه را تأمین کند و هم از افت ناگهانى قند خون جلوگیرى کند و مهمتر از همه اینکه باعث ایجاد تشنگى شدید نشود.

آیا مى شود سحرى را به طور کلى حذف کرد؟

بسیارى از افراد هستند که وعده سحرى را به دلیل مختلف از جمله عدم توانایى در بیدار شدن صبحگاهى حذف مى کنند. بایستى توجه داشت که در روزهاى عادى فاصله زمانى بین دو وعده غذایى شام و صبحانه روز بعد حدود 10-12ساعت است که تقریباً هفت ساعت از آن در حالت خواب مى گذرد. در ماه مبارک رمضان هم بایستى سعى شود همین حداکثر فاصله زمانى بین وعده هاى غذایى رعایت شود. در صورت عدم مصرف موادغذایى در سحرى و حذف آن فاصله بین وعده افطار و شام تا وعده افطار بعدى زمان  بسیارزیادی است که خالى ماندن دستگاه گوارش و نداشتن منبع انرژى براى این مدت زمان طولانى بسیار مضر است چرا که کلیه فعل و انفعالات بدنى از جمله روند ترشح اسید و آنزیمهاى گوارشى، عدم در دسترس بودن آب براى فعل و انفعالات حیاتى و اتمام انرژى به علت مصرف یک وعده غذا دچار اختلال شده وعوارض مختلفى چون سوزش سردل، زخم معده، عدم تمرکز فکرى، بیخوابى و عصبانیت دیده مى شود. چرا که در این حالت در کمترین زمان فعالیت (شب) بیشترین غذا خورده مى شود و در بیشترین زمان فعالیت (طول روز) که بدن ما نیازمند به سوخت و ساز فعال براى انجام فعالیتهاى روزمره هست هیچ گونه منبع انرژى در دسترس نیست و این مسأله سبب افت در میزان و کیفیت فعالیتهاى مورد نیاز مى گردد.

تفاوت بین وعده سحرى و افطارى را لطفاً بفرمایید.

 بدن ما در زمان افطار در حالت استراحت کامل است بنابراین هنگام افطار بایستى از موادغذایى استفاده شود که به طور ناگهانى به دستگاه گوارش فشار وارد نشود بنابراین توصیه مى کنیم در زمان افطار روزه خود را با چند عدد خرما همراه با یک استکان چاى یا شیر ولرم باز کنید و بین افطارى و شام خود فاصله اى را در نظر بگیرید مثلاً در این فاصله مى توانید وضو گرفته و نمازتان را بخوانید که هم ثواب نماز اول وقت را برده و هم حرکات نماز باعث شود بدنتان کمى از حالت استراحت درآید. توصیه مى شود که شام را با غذاهاى سبک، کم قند و فیبردار مثل سوپ و سبزیجات یا سالاد که فشار چندانى به معده وارد نمى کنند شروع کرده و سپس به سراغ شام اصلى بروید. چرا که مصرف بیش از حد موادغذایى شیرین و پرچرب هنگام افطار منجر به تشنگى مى شود و مصرف نوشیدنیهاى زیاد بالاخص مایعات خنک با رقیق کردن اسید و آنزیمهاى دستگاه گوارش سبب اختلال در هضم و جذب موادغذایى مى گردد، این مسأله پیامدهاى مهمى چون درد شکم و نفخ پیش مى آورد.

براى از بین بردن یا کمتر کردن عطش شدید در این ماه چه باید کرد؟

 براى فهم این سؤال به این مثال توجه کنید. مزرعه اى را در نظر بگیرید که در کنار یک رودخانه پرآب است براى اینکه بتوانیم این مزرعه به صورت دائم آبیارى شده و از حملات احتمالى آب در فصول گوناگون در امان باشد، سدى مقابل آب مى زنیم تا بتوانیم آب را مهار کرده و با ایجاد روزنه هایى در سد به صورت دائم و کنترل شده مزرعه مان را آبیارى کنیم. در ماه مبارک رمضان نیز بایستى سدى در بدنمان بسازیم که بتوانیم آب و موادغذایى را که در سحرى مصرف کرده ایم به صورت یکنواخت ودائم در طول روز به قسمتهاى مختلف بدنمان برساند. این کار را مى توانیم با مصرف مواد غذایى پرفیبر(سبزیجات و میوه ها) انجام دهیم. این دسته از موادغذایى با احاطه سایر گروههاى غذایى خورده شده اولاً باعث مى شود آنزیمهاى گوارشى به صورت آرام آرام روى موادغذایى اثر کند و ثانیاً با کم کردن سرعت جذب مواد غذایى باعث مى شود که بدن به آهستگى و در فراخى وقت اقدام به جذب مواد غذایى بکند که هم دچار خستگى کمترى مى شود وهم از آن توفان قندى و انسولین بالاى بعد از آن جلوگیرى مى کند بنابراین توصیه مى شود در سحرى از مواد غذایى پرفیبر مثل سبزیجات و بالاخص میوه ها استفاده کنید چرا که میوه ها اولاً منبع سرشارى از فیبر هستند و ثانیاً قند موجود در میوه ها در حالت خالص و بدون فیبر هم دیرتر از قندهاى ساده جذب مى گردد که این امر سبب مى گردد فرد دیرتر احساس گرسنگى نماید. مواد غذایى پرفیبر آب زیادى را در خود جذب کرده و بدن مى تواند آن را به آهستگى جذب کند و احساس تشنگى دیرتر عارض مى گردد. یکى از مکانیسم هاى احساس گرسنگى، خالى بودن معده است فیبرها سرعت حرکت مواد غذایى را نیز کاهش مى دهند و این مسأله باعث مى شود که مکانیسم مذکور دیرتر شروع شود. مصرف آب به مقدار فراوان در وعده سحرى و بالاخص ما بین غذا توصیه نمى شود چرا که باعث رقت اسید و آنزیمهاى گوارشى شده و اختلال در روند هضم را باعث مى شود.

خانمهاى شیرده با رعایت چه تغذیه اى در هنگام روزه دارى سلامت شان تضمین مى شود؟

درکتب تخصصى تغذیه آمده است که حدود یک سوم نیاز براى ترشح شیر از ذخایر چربى بدن که در سه ماهه سوم حاملگى تشکیل شده است تأمین مى گردد و دو سوم دیگر از طریق تغذیه بایستى مهیا گردد رژیم غذایى مادر شیرده بایستى غنى از پروتئین، کلسیم، آهن و ویتامین ها باشد و در صورت لحاظ نکردن این مواد در رژیم غذایى وى دچار کمبودهاى شدید و نهایتاً عوارض خطرناکى چون پوکى استخوان، خرابى دندانها، کم خونى و ریزش مو مى شود. 
طبق فتاوى مراجع عظام مادران شیرده مى توانند روزه بگیرند ولى اگر بعد از چند روز احساس کردند که روزه سبب کاهش در مقدار شیر آنها شده است روزه گرفتن جایز نیست. به مادران در دوران شیردهى توصیه مى شود در وعده هاى غذایى سحرى، افطار و شام از مواد سرشار از آهن (مثل گوشت و حبوبات) و کلسیم (مثل شیر و لبنیات) بیشتر استفاده کنند و از خوردن ادویه جات، فلفل، سیر، پیاز و زیره که سبب بد بو شدن شیر مى شود پرهیز کنند چرا که مکیدن فرزند یکى از عوامل مؤثر در ترشح شیر است و بد بو شدن شیر سبب عدم مکش نوزاد شده ومنجر به کاهش یا قطع شیر مى گردد.

آیا در سنین مختلف هنگام روزه دارى باید تغذیه متفاوت باشد؟

نیازهاى تغذیه اى در سنین مختلف متفاوت است نیاز به انرژى با افزایش سن کاهش مى یابد که در ارتباط با کاهش اندازه بدن، کاهش توده چربى و کاهش فعالیت فیزیکى است. نیازهاى پروتئینى در سالمندان کمى بیشتر از افراد جوانتر مى باشد چرا که براى حفظ تعادل نیتروژنى و پیشگیرى از تعادل منفى نیتروژنى وجلوگیرى از تحلیل عضلات لازم است. با توجه به اینکه افراد سالمند به علت کم تحرکى اکثراً دچار یبوست هستند مصرف کربوهیدراتهاى پیچیده مثل سبزیجات، غلات کامل و میوه ها در وعده هاى سحرى و افطارى نسبت به سنین جوان بیشتر توصیه مى شود چرا که این گروه از مواد غذایى ذکر شده باعث جلوگیرى از یبوست مى شوند.

در افرادى که از رژیم هاى غذایى استفاده مى کنند، باید به چه صورت در مدت این ماه عمل کنند؟

افرادى که به جهت کاهش یا افزایش وزن از رژیم هاى غذایى استفاده مى کنند بایستى ناهار رژیم را در سحرى میل کنند و وعده غذایى مربوط به صبحانه رژیم را براى افطار در نظر گرفته و شام رژیم را هم در جاى خود و به جاى شام ماه مبارک رمضان استفاده کنند.

زولبیا وبامیه به صورت سنتى از قدیم سر سفره هاى افطار است، ضرورتى در مصرف آن وجود دارد؟

هنگام افطار ذخیره قندى بدن بسیار کم است و به همین دلیل بهتر است در زمان افطار با خوردن مواد قندى این کمبود جبران شود هنگام افطار توصیه مى شود زولبیا یا بامیه البته به مقدار کم مصرف شود چرا که مصرف بیش از حد آن به خاطر استفاده از روغن، کره و ماست و ادویه جات مختلف درترکیبات این نوع شیرینى جات و عدم اطمینان کافى به منابع مذکور ممکن است سبب مسمومیت هاى غذایى شود. علاوه بر آن مصرف بیش از حد زولبیا و بامیه با توجه به اینکه اشتها را کاهش مى دهد باعث عدم مصرف مواد مورد نیاز دیگر مى شود.

احتیاجات کالرى در زنان و مردان به چه میزانى است؟

لازم به توضیح است که در ماه مبارک رمضان میزان نیاز به کالرى تفاوت چندانى باحالات غیر روزه نداشته و فقط نحوه زمان بندى مصرف مواد غذایى در جهت آزاد شدن ذخایر چربى فشرده و قدیمى و جایگزین شدن آنها با بافت جدید و قابل دسترسى متفاوت است .

میزان کاهش وزن در ماه مبارک رمضان تا چه حدى باید باشد؟

با توجه به اینکه در ماه مبارک رمضان در بیشترین زمان فعالیت (طول روز) کمترین مصرف مواد غذایى را داریم به همین خاطر با توجه به اینکه فعالیتهاى روزمره سبب از دست رفتن کالرى مى شود و وزن کم خواهد شد این مسأله در مورد افراد مختلف با توجه به جنس (مرد یا زن) ، وزن و سن متفاوت است ولى در حالت معمول چند کیلوگرم کاهش وزن وجود دارد که این کاهش قسمتى به از دست دادن کالرى و قسمتى هم به عدم دریافت مواد غذایى و آب مربوط است.

چه مواد غذایى را در این ماه بهتر است در رژیم غذایى و تغذیه خانواده قرار داد؟

به طور خلاصه توصیه مى شود از مواد غذایى زیر در ماه مبارک رمضان بیشتر استفاده شود:
در وعده سحرى:از غذاهایى که داراى قندهاى مرکب هستند مثل میوه جات بیشتر استفاده شود.
- ازغذاهاى حاوى فیبر مثل سبزیجات ومیوه جات بایستى بیشتر استفاده شود.
- از موادغذایى سرخ کرده، پرچرب و شیرینى پرهیز گردد.
- از غلات و حبوبات به میزان دلخواه در ترکیبات غذاى سحرى لحاظ گردد.
- مصرف بیش از حدگوشت در سحرى توصیه نمى گردد.
- مصرف آب قبل از شروع سحرى و در مابین وعده هاى غذایى توصیه نمى شود.
- مصرف ادویه جات وغذاهایى مثل کله پاچه، سیرابى و... در سحرى توصیه نمى شود.

در وعده افطارى وشام :شروع افطارى بایستى با چند عدد خرما همراه کمى آب ولرم یا شیر ولرم باشد سعى شود بین افطارى و شام فاصله وجود داشته باشد.
- شروع افطارى با نوشیدنى هاى خنک نباشد بلکه حتماً بایست ولرم یا سوپ باشد.
- مصرف بیش از حد مواد غذایى پرچرب و شیرین در افطار سبب تشنگى شده و به دنبال آن آب زیادمصرف مى شود و در نتیجه با کاهش غلظت اسید و آنزیمهاى گوارشى موجب اختلال در هضم و جذب مواد غذایى مى شود.

در پسران ودخترانى که مى خواهند براى نخستین بار روزه بگیرند آیا تفاوتى در نوع مواد غذایى مصرفى شان وجود دارد؟

نیاز به انرژى در خانمها و آقایان متفاوت است که مربوط به میزان فعالیتهاى آنها و اثرات هورمونهاى مختلف مى باشد. در خانمها با توجه به اینکه در دوره عادات ماهیانه کمبودهایى از قبیل آهن ممکن است دیده شود میزان نیاز به برخى از مواد غذایى بیشتر است بنابراین توصیه مى شود خانمها بالاخص افرادى که تازه به سن بلوغ رسیده وتوفیق روزه دارى در ماه رمضان را کسب کرده اند نسبت به تغذیه خود دقت بیشترى نموده و با مصرف بیشتر مواد سرشار از آهن مثل پروتئینها (نسبت به آقایان) باعث جلوگیرى از عوارضى مثل کم خونى، ریزش مو و... شوند

 

بدون شک سود بردن از معنویات ماه مبارک رمضان بدون توجه به اصول بهداشتی و سلامت جسمی به دست نمی آید ، خصوصا که فواید جسمی روزه بر کسی پوشیده نیست.

بنا به توصیه پزشکان ، با برنامه ریزی درست برای تغذیه و مصرف صحیح مواد غذایی در این ماه و پرهیز از زیاده روی در خوردن می توان از برکات معنوی این ماه سود جست و فواید بهداشتی روزه را به دست آورد.بنا بر این توصیه ها روزه داران در زمان افطار از مصرف غذاهای پرحجم و چرب خودداری و از مواد غذایی طبیعی مثل شیر، پنیر، نان ، گردو ، خرما و سبزی ها استفاده کنند.افطار با چای ولرم و نان و پنیر شروع شود و با توجه به این که زولبیا و بامیه از جمله مواد قندی است که در این ماه مصرف بیشتری دارد، توصیه می شود علاوه بر مصرف کم این مواد از خرما و کشمش به عنوان مواد جایگزین استفاده شود.همچنین توصیه می شود هنگام سحری از مصرف غذای شیرین و پرخوری خودداری شود و برای جبران کمبود آب و املاح مورد نیاز بدن (در فاصله زمانی بین سحر تا افطار) به جای مصرف غذاهای چرب و شیرین از میوه و سبزی ها استفاده شود.


از بیماری تا روزه داری


تصمیم گیری برای این که فردی که بیماری خاصی دارد آیا می تواند روزه بگیرد یا نه ، بر عهده پزشک است و پزشک باید مبتنی بر آگاهی کامل از وضعیت کنونی بیمار و اطلاعات علمی در مورد بیماری و ارتباط آن با نخوردن غذا و آب برای مدتی تصمیم خاصی اتخاذ کند. از بررسی مدارک علمی موجود چنین استنباط می شود که به جز در فوریت ها (موارد اورژانس) به دلیل قوه بدنی و یا شدت بیماری و یا انجام اعمال مناسب تشخیص و درمانی که روزه گرفتن ممکن است مضر باشد ، در بسیاری موارد روزه گرفتن توصیه می شود ، در مواردی متاسفانه از روی ناآگاهی انجام ندادن فریضه روزه توصیه می گردد ، در حالی که روزه گرفتن امکان پذیر بوده است.
بسیار دیده شده است در فرد بیمار میزان قند ، اوره ، اسید اوریک و یا چربی زیاد و یا فرد دچار بیماری هایی نظیر امراض قلبی ، روانی ، غدد مترشحه و اعصاب بوده و تحت کنترل است ، و به وی گفته می شود که از روزه اجتناب نماید، حال آن که این افراد ممکن است بتوانند بدون شبهه به انجام فریضه روزه بپردازند. به عنوان مثال بیماران دیابتی چاق بویژه آنان که دارو مصرف می کنند ، از روزه داری فایده می برند ولی بیمارانی که انسولین دریافت می کنند (بویژه آنها که زمینه کتواسیدوز دارند) بهتر است از روزه داری اجتناب ورزند ، اگر چه در گروه دوم تاکنون هیچ اثر سوئی دیده نشده است.
توصیه های دارویی به روزه داران
روزه دارانی که به علت بیماری مجبور به مصرف دارو هستند باید با پزشک معالج خود مشورت کنند. پزشکان تاکید می کنند در زمان روزه داری هیچ گاه وعده های دارویی را خودسرانه حذف نکنند تا اختلالی در روند درمان پیش نیاید.مصرف بسیاری از داروها را می توان پس از مشورت با پزشک به زمان سحری یا افطار موکول کرد. اثر بخشی بسیاری از داروها ، ارتباط مستقیمی با مصرف به موقع آنها در زمان معین دارد. بر اساس توصیه وزارت بهداشت روزه دارانی که مبتلا به بیماری های مزمن مانند فشار خون ، چربی خون ، دیابت ، بیماری قلبی و عروقی و بیماری کلیوی هستند حتما با پزشک معالج درباره رژیم غذایی و دارویی خود مشورت کنند.روزه داران باید توجه کنند که قطع ناگهانی برخی داروها بسیار خطرناک است و ضرورت دارد بیماران درباره قطع داروهای خود و نحوه استفاده آنها در ماه مبارک رمضان با پزشک و یا داروساز خود مشورت کنند.

 

 

روزه داری در بیماران دیابتی

ارتقای سلامت جسمانی که از پیامد های روزه داری است، در صورتی حاصل می شود که فرد روزه دار شرایط جسمانی روزه گرفتن را داشته باشد و اصول صحیح روزه داری را رعایت کند. در بیماران دیابتی روزه می تواند با عوارضی از قبیل کاهش قند خون، افزایش قند خون، کم آبی و حتی کمای دیابتی همراه شود. لذا بیماران دیابتی باید شرایط روزه داری را داشته باشند.
روزه داری در چه بیمارانی ممنوع است؟
1- بیماران دیابتی که بیماری آنها کنترل شده نیست.
2- بیماران دیابتی که به رژیم دارویی خود عمل نمی کنند.
3-بیمارانی که سابقه کمای دیابتی، dka دارند.
4- بیماران مبتلابه دیابت که باردار می شوند و بیمارانی که در بارداری دچار دیابت می شوند.
5- بیماران دیابتی که به طور همزمان دچار عفونت در جایی از بدن هستند.
6- بیمارانی که علاوه بر دیابت، دچار بیماری یا عارضه جدی دیگری مثل فشار خون کنترل نشده یا بیماری قلبی هستند.
7- بیماران دیابتی مسنی که اختلال تمرکز و حواس دارند.
8- بیماران دیابتی که تنها زندگی می کنند (خصوصا در کسانی که انسولین یا گلی بن کلامید مصرف می کنند) .
9- روزه داری در بیمارانی که تحت درمان با انسولین هستند توصیه نمی شود.

روزه داری در چه بیمارانی مجاز است؟
بیماران دیابتی نوع 2 که بیماری آنها کنترل شده باشد (قند ناشتا کمتر از 160 و قند غیرناشتا کمتر از 250) و عفونت یا نوسانات قابل توجه در سطح قند خون نداشته باشند.
بیماران دیابتی نوع 2 که دیابتشان پایدار و وزنشان زیاد است، از روزه گرفتن سود خواهند برد.
روزه داری تصمیمی مهم در بیمار دیابتی است و فردی که تصمیم به روزه گرفتن دارد باید توصیه های مربوط به تغذیه، فعالیت های فیزیکی، کنترل قند خون و مصرف داروها را رعایت کند و حتما باید با پزشک خود در زمینه توانایی و شرایط روزه گرفتن، مشورت کند.
مراقبت های روزه داری در هر فردی منحصر است و بر حسب فرد فرق می کند. قند خون حین روزه داری باید مکرر و به دقت کنترل شود (حداقل قبل از افطار و 2 ساعت پس از افطار)؛ مقادیری که توسط انجمن دیابت ایران برای کنترل قند خون پیشنهاد شده، به شرح ذیل است:
- قبل از سحر و افطار حداکثر باید 120 باشد.
- 2 ساعت بعد از سحر و افطار حداکثر باید 160 باشد.
- ساعت یک تا 3 بعدازظهر باید حداقل 70 باشد.
اگر قند خون 2 ساعت بعد از افطار بیش از 250 باشد، روزه دار باید مقدار شام مصرفی خود را در روز بعد 20 درصد کاهش دهد؛ اگر قند خون طی روزه داری کمتر از 60 یا بیشتر از 300 باشد، فرد روزه دار باید روزه را افطار کند.
غذای افطار در بیمار دیابتی باید به چند وعده تقسیم شود زیرا مصرف مواد غذایی به صورت وعده کامل با افزایش قند همراه خواهد بود.
کربوهیدرات های ساده برای افطار و کربوهیدرات های پیچیده برای سحر انتخاب مناسب تری است. مصرف مایعات کافی (حداقل 2 لیتر) در زمان غیرناشتایی از بروز کم آبی جلوگیری می کند.

نویسنده: دکتر مهشید معصوم بابایی
متخصص بیماری های داخلی

 

 

روزه داری در بیماران کلیوی

نوشیدن مایعات زیاد برای بیماران کلیوی در فاصله بین افطار و سحر الزامی است.
بیماران مبتلا به نارسایی کلیه، بیماران پیوندی - در صورتی که کراتیون خون آنها بالای 2 باشد - و بیماران دیالیزی قادر به روزه‌داری نیستند اما سایر بیماران کلیوی به نسبت نوع بیماری خود می‌توانند با مصرف دقیق داروها و نوشیدن مایعات زیاد در فاصله بین افطار و سحر روزه بگیرند.
اکثر بیماران کلیوی می‌توانند روزه بگیرند اما در مواردی خاص از جمله در مورد بیماران مبتلا به نارسایی کلیه که معمولا کراتیون خون آنها بالای 2 است، ‌این امر صادق نیست لذا این بیماران ترجیحا باید از روزه‌داری خودداری کنند.
خوددداری از روزه‌داری علاوه بر بیماران مبتلا به نارسایی کلیه در مورد بیماران پیوندی نیز صادق است، اگر کراتیون خون بیمارانی که سابقه پیوند کلیه دارند بالاتر از 2 قرار گیرد، این بیماران نیز توانایی روزه گرفتن ندارند.
دکتر پوررضاقلی بیماران دیالیزی را نیز ناتوان از روزه‌داری دانست و با اشاره به این که در غیر از این موارد بیماران کلیوی با رعایت نکات لازم می‌توانند روزه بگیرند، گفت: سایر بیماران کلیوی به نسبت نوع بیماری خود و با نوشیدن مایعات زیاد در فاصله بین افطار تا سحر می‌توانند روزه بگیرند.
در این میان بیماران پیوندی نیز در صورتی که کراتیون خون آنها بر روی 2 باشد می‌توانند روزه بگیرند اما باید توجه شود که دقت در خوردن کامل داروها در سر ساعت مقرر، در فاصله بین افطار تا سحر نیز از دیگر شرایط اصلی روزه‌داری برای این دسته از بیماران کلیوی است.
این فوق تخصص نفرولوژی با اشاره به این که تنها درصد کمی از بیماران مبتلا به فشار خون با روزه‌داری دچار افزایش فشار می‌شوند، در مورد بیماران مبتلا به فشار خون نمی‌توان به طور دقیق و از قبل مشخص کرد که این بیماران می‌توانند روزه بگیرند یا خیر. به همین جهت معمولا به این بیماران توصیه می‌شود که به طور آزمایشی یک تا دو روز روزه بگیرند و اگر مشخص شد که روزه‌داری فشار خون آنها را افزایش می‌دهد در نتیجه این بیماران نیز نباید روزه بگیرند.
وی همچنین در مورد بیماران سنگ‌ساز نیز اظهار کرد: بیمارانی که سابقه سنگ سازی کلیه بیشتر از یک بار را دارند نیز معاف از روزه‌داری هستند. زیرا این بیماران به هیچ وجه نباید دچار کمبود آب به مدت طولانی شوند.
این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی بر تغذیه درست بیماران کلیوی تاکید و خاطرنشان کرد: بیماران کلیوی باید در هنگام افطار از خوردن غذاهای رایج و سنتی مانند آش و خرما خودداری کنند زیرا این غذاها به دلیل دارا بودن پتاسیم زیاد به ویژه در مواردی که کلیه دچار کم کاری باشد، بیماران کلیوی را با مشکل مواجه می‌کنند.
وی با تصریح بر این که بیماران کلیوی که می‌توانند روزه بگیرند باید تنها تحت نظر نفرولوژیست آغاز به روزه‌داری کنند، از آنجا که اگر روزه گرفتن برای سلامت بیماران مضر باشد، اقدام به این امر از نظر شرعی حرام است، لذا بیماران کلیوی که وضعیت سلامت آنها در حد معمول نباشد یعنی برای مثال افرادی که کراتیون خون آنها بسیار بالاست، بیمارانی که فشار خون خود را به سختی کنترل می‌کنند، بیمارانی که زیاد دارو مصرف می‌کنند و همچنین افرادی که نتایج آزمایشات آنها مطلوب نیست حتما باید تحت نظر پزشک معالج خود روزه بگیرند.
در این صورت به این بیماران توصیه می‌شود که یک تا دو روز روزه بگیرند و پس از آن دوبار تحت معاینه پزشک قرار بگیرند تا آزمایشات آنها تکرار شود و در صورت وجود هرگونه عارضه، بیمار از روزه‌داری منع شود.
دکتر پوررضاقلی نوشیدن مایعات زیاد را به ویژه در مورد بیماران پیوندی تاکید کرد و گفت: بیمارانی که پیوند کلیه داشته‌اند باید در فاصله میان افطار تا سحر حداقل 2 لیتر آب بنوشند تا در روزه‌داری دچار مشکل نشوند.

دکتر فاطمه پوررضاقلی
فوق تخصص نفرولوژی

 

****

 

توصیه های بهداشتی به روزه داران

در آستانه حلول ماه مبارک رمضان و تغییر در عادات غذایی روزه داران، پیروی از یک برنامه غذایی صحیح از اهمیت ویژه ای برخوردار است تا هم بتوان عادات غذایی غلط را اصلاح کرد و هم از برکات معنوی این ماه بهره برد.

وزارت بهداشت طی اطلاعیه ای رعایت نکات ذیل را به روزه داران توصیه کرد:

روزه داران از سه وعده غذایی افطار، شام و سحری استفاده کنند . ابتدا با چای ، آب جوش یا شیرگرم و خرما یا کشمش روزه خود را باز کرده و سپس از غذاهایی مانند نان و پنیر و گردو، فرنی، شیربرنج، شامی و انواع کوکو استفاده کنند.

در وعده شام از مصرف غذاهای سنگین خودداری کرده و با فاصله دو ساعت بعد از افطار غذاهایی مانند سوپ، آش سبک، خوراک سبزیجات با کمی نان سبوس دار همراه لبنیات یا سالاد مصرف کنند.

وعده سحری بهتر است حاوی پروتئین مانند گوشت، مرغ، ماهی ، شیر و حبوبات با حداقل مقدار روغن و چربی باشد.

وزارت بهداشت به روزه داران توصیه کرد بلافاصله بعد از اتمام سحری از نوشیدن چای اجتناب کنند.

توصیه می شود که در وعده های سحری و افطار از پرخوری، مصرف غذاهای چرب و سرخ کردنی و غذاهای حاوی مقادیر زیاد قندهای ساده مثل قند، شکر، زولبیا و بامیه پرهیز شود.

بنا بر توصیه های این وزارتخانه ضروری است در صورت استفاده از سبزیجات به صورت خام و میوه حتما مراحل سالم سازی شامل شستشوی اولیه انگل زدایی با مایع دستشویی با ظرفشویی، میکروب زدایی با مواد ضدعفونی کننده مجاز و شستشوی نهایی رعایت شود.

هرگز مواد غذایی طبخ و آماده شده را در دمای محیط، بیش از دو ساعت نگهداری نکنید و تهیه مواد غذایی برای سحر در منزل و با مساجد ترجیحا در هنگام سحری تهیه و به صورت گرم مصرف شود، در غیر این صورت مواد غذایی پخته شده روی شمعک اجاق نگهداری تا حرارت آن حفظ شود و یا در دمای کمتر از 4 درجه سانتیگراد یعنی طبقه زیرین جایخی یخچالهای معمولی نگهداری و قبل از مصرف کاملا داغ شود.

در این اطلاعیه به سالمندان توصیه شده است در صورتی که روزه می گیریند در سه وعده سحری، افطار و شام از مایعات مختلف به میزان حداقل 10 لیوان استفاده کنند . مصرف میوه رنده شده ، لبنیات خصوصا شیر کم چرب ، استفاده از انواع سوپ ها و آش ها در افطار و سحر و نوشیدن چای کمرنگ برای آنها مفید است و می تواند تعادل آب و املاح را برقرار کند.

وزارت بهداشت همچنین به روزه داران توصیه کرد از خرید مواد غذایی آماده مصرف از قبیل زولبیا و بامیه، حلیم، نان و شیرینی سنتی، کله پاچه ، دل و جگر، بستنی، شربت آلبالو و زرشک از دستفروشان و دوره گردان خودداری کنند و در هنگام خرید مواد غذایی بسته بندی شده به مجوز وزارت بهداشت، تاریخ تولید، انقضا و نشانی دقیق کارخانه تولید کننده و سالم بودن بسته توجه کنند.

 

***

 

نکات روزه داری از ۱۰متخصص

چه غذاهایی برای وعده‌های افطاری و سحری مناسب‌ترند؟ برای رفع یبوست ناشی از کمبود مصرف مایعات در طول روزهای این ماه مبارک، چه کار باید کرد؟ آیا فعالیت‌های بدنی هم در طول ایام این ماه رمضان، توصیه می‌شود؟ کدام دسته از بیماران باید از روزه گرفتن پرهیز کنند؟ و...
پاسخ به این سوال‌ها را از زبان کارشناسان بخوانید.

برای جلوگیری از عطش

دکتر عباس شجاعی، متخصص علوم تغذیه، دانشگاه اصفهان:
هنگام سحر از خوردن غذاهای خشک نظیر کوکو سبزی، کوکو سیب‌زمینی، کتلت و گوشت‌های سرخ شده مثل کباب، جوجه‌کباب و ماهی خودداری کنید. این غذاها به همراه غذاهایی که ادویه زیادی دارند، باعث عطش زیاد و ترش کردن معده می‌شوند.
تمام روزه داران، خصوصاً آنهایی که دچار بیماری‌های گوارشی و معده هستند، سعی کنند از خوردن این غذاها بپرهیزند و یا از لیمو ترش، ماست و سبزی خوردن در کنار این غذاها استفاده کنند.
روزه‌داران برای پیشگیری از بروز ناراحتی‌های گوارشی و ترش کردن و سوزش سر معده، باید از مصرف زیاد غذاهای شیرین و چرب مانند زولبیا و بامیه در سحر یا افطار پرهیز کنند.
مصرف سس مایونز، خامه، سوسیس و کالباس نیز در سحری یا افطاری مناسب نیست، زیرا این غذاها زمینه بروز ناراحتی‌های گوارشی نظیر ترش کردن معده را فراهم می‌کنند.
ضمنا خوب است شش تا هشت لیوان آب در فاصله ی افطار تا سحر نوشیده شود و برای پیشگیری از احساس تشنگی در طول ساعات روز، لیمو ترش تازه در پایان سحری مصرف شود.

برای تامین قند خون

دکتر ربابه شیخ‌الااسلام، متخصص تغذیه، مدیر کل دفتر بهبود تغذیه وزارت بهداشت:
افراد روزه‌دار همانند زمانی که روزه‌ دار نیستند، باید سه وعده غذا بخورند که این وعده‌ها شامل سحر، افطار و شام است. البته مصرف غذا در دو وعده(سحری و افطار) نیز اشکالی ندارد. بهتر است غذای مصرفی در سحر ویژگی وعده ناهار را داشته باشد.
در ماه مبارک رمضان استفاده از برنامه غذایی متنوع و متعادل شامل ۵ گروه اصلی غذایی یعنی نان و غلات+ میوه‌ها+ سبزیجات+ گوشت و حبوبات و تخم‌مرغ+ شیر و لبنیات، برای حفظ سلامت بدن و تامین انرژی و نیازهای تغذیه‌ای بدن توصیه می‌شود.
استفاده از خرما در ماه رمضان به‌خصوص در هنگام افطار برای تأمین قند خون فرد روزه‌دار بسیار مؤثر است. روزه‌داران سعی کنند به جای غذاهای چرب و سرخ شده، از غذاهای آب پز و بخارپز شده استفاده کنند.

برای حفظ تعادل در وعده‌های غذایی

دکتر مسعود کیمیاگر، متخصص تغذیه:
نیازی به حذف هیچ یک از وعده‌های غذایی نیست. در ماه رمضان انسان دچار محدودیت یا محرومیت مواد غذایی نمی‌شود و احتیاج به ذخیره‌سازی مواد غذایی پیش از ماه رمضان وجود ندارد.
با توجه به این که در ماه رمضان یک وعده ی غذایی حذف می‌شود، همه ی افراد باید حداقل ۲۰ درصد کمتر از ماه‌های دیگر سال غذا بخورند.
با مصرف متعادل مواد غذایی در ماه رمضان، بدن فرصت سوزاندن چربی‌های اضافی را پیدا می‌کند. تمامی روزه‌داران باید وعده ی سحری را در برنامه ی غذایی خود داشته باشند، زیرا حذف این وعده، سلامت آنها را به خطر می‌اندازد.

برای جلوگیری از افزایش وزن

دکتر برلیانت بزرگمهر،‌ دبیر انجمن تغذیه ایران:
در ماه مبارک رمضان از مصرف بیش از حد غذاهای چرب و شیرین خودداری کنید. روزه‌داران هنگام افطار از مواد غذایی شیرین مانند زولبیا، بامیه و حلوا به مقدار زیاد مصرف نکنند، زیرا باعث افزایش وزن می‌شود.
انجام پیاده‌روی و ورزش در این ماه، توصیه می‌شود. بهتر است روزه‌داران روزه‌شان را با آب ولرم باز کرده و پس از آن از نان، پنیر، گردو و غذاهای گرمی مانند آش استفاده کنند و حتما بین افطار تا شام یک تا دو ساعت فاصله بگذارند و حتما در این زمان آب فراوان بنوشند.
کودکان و نوجوانانی که برای نخستین بار روزه می‌گیرند باید در وعده ی سحری، غذای کافی بخورند و همچنین آبمیوه‌ و سبریجاتی مانند هویج و گوجه‌فرنگی را فراوان مصرف کنند، زیرا مقدار زیادی ویتامین را به صورت فشرده به بدن آن‌ها می‌رساند.

برای سلامت روزه‌اولی‌ها

میترا زراتی، کارشناس ارشد تغذیه:
فعالیت زیاد نوجوانان روزه‌دار در ماه رمضان منجر به مصرف انرژی بیشتر و افزایش تعریق در طی ساعات روز می‌شود و این مسئله می‌تواند زمینه‌ساز بروز سوء‌تغذیة خفیف یا شدید باشد.
بهترین ورزش‌ها در طول این ماه، شنا و پیاده‌روی پس از صرف افطار است، چرا که این ورزش‌ها از گرفتگی عضلات و بروز یبوست پیشگیری می‌کنند.

 

 

***

 

یک هفته برنامه ی غذایی برای سحری و افطار

 

دوستان گرامی برنامه غذایی که در زیر مشاهده می کنید، نمونه ای از یک هفته برنامه غذایی معمولی در طی ایام ماه مبارک رمضان می باشد. هدف از این برنامه غذایی ، ارائه یک رژیم لاغری نبوده است و به همین دلیل مقدار مشخصی برای مواد غذایی بیان نکرده ام ، بلکه فقط می خواستم با نوع مواد غذایی که در طی یک روز باید مصرف کنید، آشنا شوید.

اگر شما افطار و شام را یک جا می خورید، می توانید مواد غذایی موجود در هر یک را با هم مصرف کنید. همچنین می توانید با توجه به امکانات و ذائقه خود ، برنامه غذایی هر روز را با دیگری جابجا کنید ، مثلاً برنامه روز شنبه و سه شنبه را جابجا کنید و به همین صورت.

شنبه :

افطار : یک استکان آب جوش یا چای + 3 عدد خرما + چند برش نان سنگک + 30 گرم ( به اندازه یک قوطی کبریت ) پنیر + 2 عدد مغز گردوی کامل

شام : خورش کرفس  یا بامیه با پلو + یک پیش دستی سالاد کاهو یا یک کاسه سالاد شیرازی + یک کاسه ماست

سحری : یک لیوان شیر + چند برش نان سنگک + چند قاشق مرباخوری عسل یا شیره انگور یا شیره خرما + چای + چند عدد خرما+ چند لقمه نان و پنیر و گردو

یکشنبه :

افطار : آش (هر نوع آشی که دوست دارید) + چند عدد خرما با چای یا آبجوش + چند لقمه نان و حلوا

شام : ماهی با پلو + سالاد (هر سالادی که می خواهید) ؛ در صورت دلخواه می توانید ترشی و نیز لیمو ترش هم با غذا بخورید.

سحری : چای شیرین + نان و پنیر و گردو + یک لیوان شیر

دوشنبه :

افطار: حلیم  + آب جوش یا چای با چند عدد خرما + چند برش نان

شام : ته چین مرغ  + سالاد + ماست

سحری : نان و کره و مربا + یک لیوان شیر + چند عدد خرما با چای

سه شنبه :

افطار: شله زرد  + نان و پنیر و سبزی + چای یا آب جوش با خرما

شام : عدس پلو  + سالاد ؛ با عدس پلو می توانید کشمش یا خرمای کمی تفت داده شده یا کمی گوشت چرخ کرده (بصورت ماده ی ماکارونی) بخورید.

سحری : چای شیرین + یک لیوان شیر + نان و پنیر + چند لقمه نان و حلوا ( با شیر آن را بخورید(

چهارشنبه :

افطار: چای یا آبجوش با چند خرما + نان و پنیر و گردو + سوپ ( هر سوپی که دوست دارید(

شام : خورش قیمه  با پلو + سالاد + ماست

سحری : یک لیوان شیر + نان و کره و مربا یا عسل + چای + چند لقمه نان و پنیر و گردو

پنجشنبه :

افطار: چای یا آبجوش با چند عدد خرما + 1 لیوان شیر + نان و پنیر با خیار و گوجه فرنگی حلقه شده

شام : لوبیا پلو  ( در صورت دلخواه می توانید در لوبیا پلو، گوشت چرخ کرده هم بریزید)+ سبزی خوردن یا سالاد + ماست

سحری : نان و پنیر و خیار و گوجه + چای شیرین + نان و خامه و مربا

جمعه :

افطار: چای یا آبجوش با چند عدد خرما + یک لیوان شیر + نان + شیره انگور یا عسل + پنیر و گردو

شام : کتلت گوشت  همراه با سبزی خوردن یا سالاد + ماست

سحری : چای + چند عدد خرما + نان با خامه و مربا یا عسل یا شیره انگور + چند لقمه نان و پنیر

 

***

 

 

توصیه های تغذیه ای :

در هر روز از این برنامه غذایی ، پنج گروه اصلی 

هرم غذایی  یعنی گروه نان و غلات، گروه سبزی ها، گروه میوه ها، گروه شیر و لبنیات و گروه گوشت وجود دارد. شما باید روزانه از هر پنج گروه غذایی مصرف کنید تا بتوانید مواد مغذی مورد نیاز بدن خود را که شامل کربوهیدرات، چربی، پروتئین، ویتامین و املاح است، تأمین نمایید. در این صورت بدنی سالم و تندرست خواهید داشت و انرژی کافی برای انجام فعالیت های روزانه ی خود را بدست خواهید آورد. البته هر فردی با توجه به وضعیت جسمی خود ( لاغر یا چاق، پیر یا جوان، داشتن یک بیماری خاص ) می تواند یک ماده ی غذایی را کمتر یا بیشتر مصرف کند یا یک ماده ی غذایی را جانشین دیگری کند ؛ مثلاً فردی که دارای کلسترول خون بالا است ، می تواند به جای گوشت قرمز از گوشت مرغ استفاده کند یا فردی که چاق است و می خواهد لاغر شود می تواند به جای خامه از پنیر استفاده کند.

در هر صورت این برنامه به عنوان پایه ای برای یک فرد سالم و متناسب می باشد. حال با توجه به این صحبت ها، نکات تغذیه ای لازم را برای شما بیان می کنم :

1- مهم ترین مسئله این است که هر روز بعد از افطار ( یک تا چند ساعت بعد ) باید 3-2 عدد میوه متوسط مصرف کنید که با توجه به میوه های این فصل می توانید این میوه ها را بخورید : 

سیب  ، گلابی  ، انگور  ، هلو  ، شلیل ، هندوانه  ، خربزه  ، انجیر  و موز و ... . در مورد انگور یک خوشه معمولی معادل یک میوه است و در مورد هندوانه و خربزه یک قاچ 300 تا 400 گرمی معادل یک عدد میوه متوسط است.

همچنین اگر آبمیوه دوست دارید می توانید به جای یک عدد میوه، نصف تا یک لیوان آبمیوه مصرف کنید. البته به شرطی که آبمیوه طبیعی باشد و بصورت ساندیس و آبمیوه های پاکتی نباشد. ولی اگر تهیه آب میوه طبیعی برایتان سخت بود، می توانید از یک لیوان آب میوه پاکتی یا ساندیس استفاده کنید.

همچنین اگر اشتها داشتید می توانید در وعده ی سحر هم یک عدد میوه یا یک لیوان آبمیوه مصرف کنید. مثلاً به جای یک لیوان شیر معمولی، یک لیوان شیر موز بخورید.

2- گروه نان و غلات شامل انواع نان، برنج، ماکارونی و 

سیب زمینی  است. توصیه می کنم تا جایی که می توانید از ناه سبوس دار مثل نان سنگک استفاده کنید ، زیرا بعلت داشتن سبوس منبع خوبی از ویتامین های گروه B و فیبر غذایی است. ویتامین های گروه B در سوخت و ساز بدن و حفظ سلامت اعصاب و پوست و مو نقش مهمی دارند. فیبرهای غذایی هم در جلوگیری از یبوست و حفظ سلامتی روده ها مفید هستند.

البته اگر تهیه نان سنگک برایتان مشکل است، می توانید از بربری، تافتون ، لواش یا باگت استفاده کنید.

افرادی که مبتلا به دیابت  هستند، باید در مصرف مواد غذایی این گروه احتیاط کنند و طبق دستور پزشک عمل کنند ، چون این مواد غذایی به خصوص نان سفید و سیب زمینی سریعاً قند خون را افزایش می دهند.

همچنین افرادی که تری گلیسیرید خونشان (یک نوع چربی خون) بالاست، باید در مصرف مواد نشاسته ای (گروه نان و غلات) احتیاط کنند، زیرا کربوهیدرات موجود در این مواد غذایی در بدن تبدیل به تری گلیسیرید می شود.

3- گروه سبزی ها شامل سالاد، سبزی خوردن، سبزی پخته در غذا مثل سوپ، خورش و کوکو و ... می باشد. سبزی ها منبع خوبی از فیبر غذایی نامحلول، آنتی اکسیدان ها و ویتامین های 

A  و C هستند؛ مثلاً هویج و اسفناج از منابع خوب ویتامین A هستند.

سبزی ها شامل : خیار، گوجه فرنگی، اسفناج، کرفس ، بامیه ، هویج ، کاهو، انواع کلم  ، قارچ ، فلفل سبز، فلفل دلمه ای، بادنجان، کدو سبز، پیاز ، سیر و ... است.

***

سالادها : سالاد گل کلم - سالاد آلاسکا - سالاد خرما - سالاد روس - سالاد سیب - سالاد اسفناج - سالاد تبوله - سالاد بروکلی - سالاد قارچ - سالاد تابستانی - سالاد بادنجان .

غذاها : ته چین قارچ و بادنجان - خورش قارچ - خورش آلو و اسفناج - بادنحان و کدوی توپُر - خورش بامیه - خورش کرفس - خورش بادنجان - خورش کنگر - خورش هویج و به - خورش ریواس - کوکوی پیازچه - آش رشته - دلمه برگ مو - دلمه کلم - دلمه گوجه فرنگی - دلمه کرفس - دلمه فلفل سبز - دلمه بادنجان .

4- سعی کنید روزانه یک لیوان شیر و یک لیوان ماست را حتماً مصرف کنید. شیر و 

لبنیات  منبع خوبی از کلسیم و ویتامین های A  و D  و B2  و B12  است.

افراد چاق و کسانی که کلسترول خونشان بالاست ، بهتر است نوع کم چرب آنها را تهیه کنند. ولی برای کودکان و نوجوانان با وزن متناسب و برای افراد لاغر شیر و ماست پرچرب ، کره و خامه هم مفید است. به جای نوشابه هم از 

دوغ  استفاده کنید.

کسانی هم که مزه شیرخالی را دوست ندارند، می توانند بصورت شیرعسل، شیر خرما، شیرکاکائو و شیر موز آن را مصرف کنند.

پنیر با اینکه جزء لبنیات است، ولی در تنظیم برنامه غذایی در گروه گوشت قرار دارد ، یعنی هر 30 گرم گوشت کم چرب ، معادل 30 گرم پنیر است.

5- گروه گوشت هم شامل گوشت قرمز ، مرغ ، ماهی ، 

تخم مرغ  ، حبوبات و آجیل است. این گروه منبع خوبی از پروتئین ، ویتامین های گروه B و املاحی مانند آهن ، روی و فسفر است. افرادی که دچار نقرس هستند ، باید گوشت و حبوبات را خیلی کم مصرف کنند. افرادی هم که دچار کلسترول خون بالا هستند باید جگر ، دل و قلوه ، کله پاچه و گوشت پرچرب را مصرف نکنند و به جای گوشت قرمز بیشتر از مرغ و ماهی استفاده کنند. ولی برای افراد کم خون مصرف انواع گوشت مفید است. بیماران قلبی  هم بهتر است تا حد ممکن گوشت قرمز را کمتر مصرف کنند.

غیر از بیمارانی که در بالا نام بردم، تمامی افراد سالم می توانند در حد نیاز خود از گوشت، تخم مرغ و حبوبات را مصرف کنند. به خصوص افراد ورزشکار برای ساخت عضله حتماً حتماً در کنار ورزش باید از منابع غنی پروتئینی مصرف کنند.

6- سبزی و میوه برای سلامتی بدن بسیار مفید هستند، پس تا جایی که می توانید از این مواد غذایی بیشتر مصرف کنید، البته افراد چاق بیشتر از 4-3 عدد میوه در روز مصرف نکنند.

7- آجیل  سرشار از مواد مغذی است، بنابراین می توانید بعد از افطار چند عدد بادام، فندق ، پسته و ... مصرف کنید.

8- از مصرف انواع دسرها و شیرینی هایی با شکر زیاد در برنامه افطار و سحر خودداری کنید. توصیه می کنم بجای مصرف زولبیا و بامیه، از خرما  استفاده کنید، به خصوص در افراد چاق، زیرا زولبیا و بامیه دارای قند و ورغن زیادی هستند و همانطور که می دانید یک فرد سالم باید در حد نیاز از چربی و قند استفاده کند نه بیش از نیاز بدن.

9- سعی کنید شام را دیر مصرف نکنید، حداکثر تا ساعت 9- 8 شام را بخورید، زیرا اگر با فاصله ی کمی از غذا خوردن بخوابید، هضم مواد غذایی دچار اشکال می شود، به خصوص اینکه با خوابیدن، متابولیسم بدن کاهش می یابد و غذاها بطور مؤثر نمی سوزند تا بدن از انرژی و مواد مغذی آنها استفاد کند.

10- در صورت دلخواه در سحری و افطار می توانید چای بنوشید ، فقط از مصرف چای  زیاد در سحری خودداری کنید ، زیرا کافئین موجود در چای دفع ادرار را افزایش می دهد و از این طریق نمک های معدنی که در طول روز بدن به آنها نیاز دارد، دفع می شوند .

11- مصرف گردو  با پنیر از اثرات شاید مضر پنیر در کاهش حافظه بکاهد، به همین دلیل من سعی کرده ام همراه با مصرف پنیر، حتماً گردو راهم ذکر کنم.

12- شیره انگور سرشار از مواد مغذی است، به خصوص برای افرادی که دچار ضعف در طی روز می شوند بسیار مفید است. اثرات مفید شیره انگور شامل : افزایش اشتها، تقویت کلی بدن، افزایش شیر در خانم های شیرده و ... است.

به جای عسل  یا مربا می توانید شیره ی انگور را با شیر یا خامه میل کنید. همچنین می توانید مقداری از این شیره، را در آب خنک بریزید و با افزودن کمی آب لیموی ترش  به آن، یک شربت خوشمزه درست کنید که برای افزایش اشتها خوب است و به جای نوشابه های گازدار می توانید آن را مصرف کنید. البته افراد دیابتی نباید از این شیره مصرف کنند.

13- بعضی از افراد عادت دارند در سحری هم غذای پخته مصرف کنند . این مسئله بستگی به میل و عادت غذایی آنها دارد. ولی مصرف یک وعده غذایی پخته در طی روز کافی است، مگر اینکه فرد لاغر یا کودک یا نوجوان باشد. در این صورت باید هر دو را هم کامل مصرف کند.

فراموش نکنید که پرخوری در هنگام سحر نه تنها از احساس گرسنگی در ساعات انتهایی روز جلوگیری نمی کند، بلکه در ساعات ابتدایی بعد از سحر، فشار زیادی را به معده و دستگاه گوارشی فرد وارد می کند که سبب بروز علائمی نظیر سوء هاضمه، درد و نفخ معده می شود. بنابراین سحری را سبک بخورید و از مصرف غذاهای چرب و پرحجم برای سحری پرهیز کنید.

14-  در این برنامه غذایی یک بار خورش سبزی دار، یک بار گوشت قرمز، یک بار گوشت مرغ، یک بار ماهی، یک بار پلو با حبوبات و یک بار پلو با سبزیجات قرار دهید. شما می توانید در هفته های بعدی ، بسته به سلیقه ی خود غذاهایی که معادل با این غذاها هستند را تهیه کنید. مثلاً بجای خورش کرفس، از خورش قورمه سبزی ، به جای لوبیا پلو از کلم پلو، به جای کتلت گوشت از کباب با برنج، به جای ته چین مرغ از جوجه کباب یا مرغ و پلو و به جای قیمه از آبگوشت استفاده کنید. ولی حتماً سعی کنید یک بار در هفته ماهی  بخورید که می تواند بصورت ماهی کبابی در فر  ، قلیه ماهی  ، ماهی شکم پر ، کتلت ماهی  یا ماهی سرخ شده در کمی روغن باشد. اگر گاهی اوقات امکان تهیه و پخت ماهی در هفته برای شما وجود نداشت، می توانید به جای آن از تن ماهی استفاده کنید ، البته افراد چاق نباید روغن تن را مصرف کنند.

15- شما می توانید غیر از غذاهای بالا ، از انواع سوپ، آش، کوکو، املت، دلمه و ... استفاده کنید. ولی سعی کنید تا جایی که امکان دارد خودتان در منزل غذا تهیه کنید و غذای بیرون را نخورید، زیرا در تهیه غذاهای بیرون که بیشتر انواع پیتزا و ساندویچ می باشد، از سوسیس و کالباس و سس زیادی استفاده شده است . این مواد دارای چربی بالا و مواد نگهدارنده هستند که در صورت مصرف زیاد برای سلامتی بدن مضر هستند، خصوصاً افراد چاق ، دارای چربی خون بالا و فشار خون بالا  وکسانی که ناراحتی معده دارند ، نباید اصلاً این مواد غذایی را مصرف کنند.

16- به مقدار کافی بین افطار تا وقت خواب آب  بنوشید تا از کم آبی بدن جلوگیری شود

منبع : اینترنت

یادداشت ها
Parameter:37905!model&284 -LayoutId:284 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار